Почетокот на годината за многумина значи нов почеток и преиспитување на кариерните планови, а висината на платата останува еден од клучните фактори при избор на работно место. Јануари традиционално е период кога вработените бараат нови можности, а компаниите ги креираат стратегиите за вработување во првиот дел од годината.
Колку всушност заработуваат работниците низ Европа? Одговор на ова прашање даваат најновите податоци на Евростат, објавени од Euronews, кои нудат јасна слика за големите разлики меѓу земјите на континентот.
Просечната плата во ЕУ
Според податоците за 2024 година, просечната годишна плата по вработен во Европската Унија изнесува околу 40 илјади евра. Сепак, разликите меѓу земјите се драстични. Најниски примања имаат работниците во источниот дел на Унијата, додека највисоки плати се бележат во западна и северна Европа.
На врвот се наоѓа Луксембург, каде просечната плата е повеќекратно повисока од европскиот просек. Покрај него, во групата земји со највисоки примања се и Данска, Ирска, Белгија, Австрија и Германија. Од друга страна, земји како Бугарија, Грција и Унгарија се на дното на листата со значително пониски просечни плати.
Евростат нагласува дека бројките се пресметани така што сите вработени се третираат како да работат со полно работно време, со цел да се овозможи реална споредба меѓу земјите.
Зошто платите толку се разликуваат?
Економистите посочуваат дека економската структура и продуктивноста се главните причини за ваквите разлики. Земјите со силни сектори како финансии, ИТ, технологија и напредно производство генерално имаат повисоки плати, за разлика од оние каде доминираат земјоделството, текстилот или основните услуги.
Дополнително, важна улога играат и синдикатите, колективните договори и минималната плата. Според експертите, ниската синдикална застапеност и повисоката невработеност ја намалуваат преговарачката моќ на работниците – појава особено изразена во дел од земјите од Централна и Источна Европа.
Куповната моќ ја менува сликата
Кога платите се споредуваат според куповната моќ, односно кога се земаат предвид трошоците за живот, разликите значително се намалуваат. Во овој случај, јазот меѓу највисоките и најниските примања е речиси двојно помал.
И тука Луксембург останува на врвот, но поредокот на земјите значително се менува. Некои држави со пониски номинални плати се искачуваат на листата, додека други паѓаат, што покажува дека високата плата не секогаш значи и подобар животен стандард.
Што следува понатаму?
Ако трендот на раст продолжи со истото темпо, експертите очекуваат просечната плата во ЕУ да продолжи да расте и во наредните години. Сепак, разликите меѓу земјите ќе останат, а одлуката каде да се работи сè повеќе ќе зависи не само од висината на платата, туку и од трошоците за живот и целокупниот квалитет на живот.
