Глобалниот пензиски индекс на Mercer CFA Institute за 2025 година повторно ги рангираше најсилните пензиски системи во светот, а на самиот врв се Холандија, Исланд и Данска. Тие се издвојуваат по висок стандард за пензионерите, стабилност на исплатите и одржливост на системите на долг рок.
На првото место е Холандија со вкупен резултат 85,4 поени. Тамошниот пензиски модел се потпира на три столба: државна пензија, колективни/индустриски шеми и индивидуални приватни пензии. Системот обезбедува редовни исплати, а постарите лица се меѓу групите со најнизок ризик од сиромаштија во споредба со многу други држави.
Веднаш зад Холандија се Исланд (второ место) и Данска (трето место). И двете држави се оценети како системи со високо ниво на адекватност и добро управување, при што силно се нагласува одржливоста – односно способноста системот да „држи вода“ и во иднина, со оглед на демографските и економските притисоци.
Индексот посочува дека Израел и Сингапур се меѓу највисоко оценетите системи (со оценка „А“), што значи дека, според методологијата, исполнуваат високи стандарди за адекватност, одржливост и интегритет во управувањето со пензиските фондови.
Во првите 15 места се наоѓаат и други европски земји, меѓу кои Финска, Шведска, Норвешка, Обединетото Кралство и Швајцарија, додека дел од државите се позиционирани во „средината“ на листата. Најниски оценки добиваат системи со сериозни структурни слабости, што укажува на потреба од подлабоки реформи.
Експертите нагласуваат дека најуспешните модели најчесто се комбинација од државна поддршка, приватни/професионални пензиски фондови и одржливи економски политики. Кај дел од најдобро рангираните системи се очекуваат прилагодувања како постепено зголемување на старосната граница, но целта останува иста: повисок и постабилен доход за пензионерите.
Пораката на индексот е јасна: за староста да биде безбедна и достоинствена, не е доволно „само да има пензија“ — потребен е добро структуриран, одржлив и транспарентен систем што ќе функционира и денес и утре.
